مهران باقی

بعید است هیچ فیلم سرگرم‌کننده دیگری در تاریخ سینما این همه ستاره جذاب را دور هم جمع کرده باشد. فیلم زمانی ساخته (یا در واقع بازسازی) شد که «جولیا رابرتز»، «برد پیت»، «جرج کلونی» و «مت دیمون» همگی در اوج شهرت و نفوذ خود در هالیوود بودند. به این فهرست «اندی گارسیا»، «دان چیدل» و «کیسی افلک» را هم اضافه کنید. فیلم با بودجه 85 میلیون دلاری ساخته شد و 450 میلیون دلار فروش کرد تا سه دنباله دیگر هم برایش ساخته شود. به مناسبت گذشت 21 سال از اکران فیلم یازده یار اوشن، 11 حقیقت جذاب درباره آن برایتان گردآوری کرده‌ایم.

«برناردو برتولوچی» نویسنده و کارگردان ایتالیایی به عنوان یکی از بهترین و مطرح‌ترین فیلمسازان مولف نسل خود مطرح بود که در دوران پربار فیلمسازی‌اش شاهکارهایی مثل «دنباله‌رو» و «آخرین امپراتور» را به تاریخ سینما هدیه کرد. برتولوچی در شهر پارما متولد و در محیطی هنری بزرگ شد، به‌طوری که در سن 15 سالگی نوشتن را آغاز کرد. دیگر کارگردان شهیر ایتالیایی تاریخ، «پیر پائولو پازولینی» به عنوان لطفی به پدر برتولوچی، با دعوت کردن از برناردوی جوان به عنوان دستیار اولش در ساخت فیلم، لطف بزرگی به مسیر حرفه‌ای برتولوچی کرد. اگرچه برتولوچی در نوجوانی رویای شاعری در سر داشت، اما دانشگاه را رها کرد و وارد جرگه فیلمسازها شد و اولین فیلمش با عنوان «فرشته مرگ» را در 21 سالگی‌اش ساخت. او بلافاصله پس از ساخت این فیلم تحسین‌شده در مسیر درخشانی قرار گرفت و به یکی از مهم‌ترین کارگردانان نسلش تبدیل شد. برتولوچی در نوامبر سال 2018 تسلیم سرطان ریه شد و از دنیا رفت.

۲ سال از درگذشت یکی از بزرگ‌ترین نوابغ سینما و موسیقی گذشت. نابغه‌ای که اگر زنده بود، 94 سالگی‌اش را جشن می‌گرفت. انیو موریکونه اگر بهترین آهنگساز تاریخ سینما نباشد، یکی از بهترین‌هاست و برای شماری از بزرگ‌ترین آثار تاریخ سینما آهنگ‌های بی‌نظیری ساخته است. مجموعه همکاری‌های او با «سرجیو لئونه» کارگردان شهیر ایتالیایی‌الاصل باعث احیا و بازتعریف ژانر محبوب وسترن در سینما و تولد سینمایی به اسم «وسترن اسپاگتی» شد. کار او در سه‌گانه وسترن لئونه آن‌قدر برجسته بود که به عنوان قطعاتی شنیدنی، هویتی مجزا از تصویر برای خودش پیدا کرد و خیلی زود به فرهنگ عامه هم راه یافت.

«فدریکو فلینی» به عنوان منبع الهام فیلمسازان معاصر بزرگی مثل «دیوید لینچ» و «تیم برتون»، گواه این ادعا بود که می‌توان فیلمسازی را یک هنر دانست و اساسا باید آن را یک هنر تلقی کرد. فلینی با سبک فانتزی منحصربه‌فرد و استفاده‌اش از عمق رنگ‌ها در فیلمسازی بدون شک یکی از بهترین‌ و مهم‌ترین کارگردانان تاریخ سینماست. به بهانه سالروز درگذشت او می‌خواهیم هفت فیلم برتر فدریکو فلینی را دیدنش هر عاشق سینمایی را جادو می‌کند به شما معرفی کنیم.

در دورانی سروکله‌اش در ایران پیدا شد که ویدئو هنوز وجاهت قانونی نداشت و فیلم‌های خارجی به صورت زیرزمینی بین فیلم‌بازها ردوبدل می‌شد. در این دوره این وسترن عاشقانه با نام «رقص با گرگ‌ها» وارد ایران شد و آن‌قدر مورد استقبال وارد شد که اکران‌های عمومی محدودی هم برایش تدارک دیدند. فیلم را تماما می‌توان فیلم کوین کاستنر، تهیه‌کننده، کارگردان و بازیگرش دانست. او هیچ‌وقت نتوانست موفقیتی در این ابعاد را تکرار کند و هنوز خیلی‌ها شمایل او را در قامت «ستوان دانبر» این فیلم به یاد می‌آورند. فیلم علاوه بر درخشش در اسکار، در گیشه هم ترکاند و تبدیل شد به سومین فیلم پرفروش سال 1990. به مناسبت سالگرد اکران «با گرگ‌ها می‌رقصد» یا «رقصنده با گرگ‌ها» می‌خواهیم ۷ حقیقت جذاب درباره فیلم را با شما در میان بگذاریم.

دوم آذر ۲ سال قبل بود که کرونا یکی از مهم‌ترین دوبلورهای تاریخ سینمای ایران را از ما گرفت. «چنگیز جلیلوند» که طبق نظرسنجی گسترده ویژه‌نامه مجله فیلم درباره دوبله فارسی، عنوان دومین دوبلور برتر تاریخ دوبله ایران را به دست آورده بود، کمی دیرتر از هم‌نسلانش کشف شد، اما وقتی پا به این عرصه گذاشت، به خاطر هوش سرشار، جنس و انعطاف لحن و صدایش ظرف مدت کوتاهی توانست تعداد زیادی نقش درجه‌یک را درو کند و صداپیشگی اختصاصی ستاره‌های بزرگی مثل مارلون براندو، پل نیومن، برت لنکستر، ماکسیملیان شل و در سینمای ایران مرحوم فردین و بهروز وثوقی را به نام خودش سند بزند.

رابطه بین غذا و سینما همیشه عالی بوده. غذا جزء جدانشدنی و دلپذیر زندگی آدم است و سینما هم بازتاب‌دهنده ابعاد مختلف زندگی. به‌ندرت فیلمی در تاریخ سینما ساخته شده که در آن اثری از خوردن یا نوشیدن نباشد. فارغ از حضور همیشگی غذا در فیلم‌ها، این پدیده مهم آن‌قدر حیاتی، سرشار از تنوع و نقشش در سلامت جسم و روان انسان پررنگ است که سینما بارها به عنوان موضوعی اختصاصی به آن پرداخته. فیلم‌های زیادی درباره غذاها و آشپزها و رابطه بین انسان و غذا ساخته شده که تماشای آن‌ها خالی از لطف نیست. به مناسبت فرا رسیدن روز جهانی غذا می‌خواهیم در این مطلب 10+1 فیلم را که غذا در آن نقش کلیدی دارد را به شما معرفی کنیم. بعضی از این فیلم‌ها مشخصا درباره غذا هستند و بعضی دیگر حاوی صحنه‌هایی به‌یادماندنی درباره غذا.

در پایان سال 1941، عشاق سینما از حضور ستاره مورد علاقه‌شان «همفری بوگارت» در دو فیلم سرمست بودند: اولی «سیرای مرتفع» و دومی فیلمی تاریخ‌ساز به نام «شاهین مالت». شاهین مالت ژانری در سینما به‌وجود آورد به نام ژانر «نوآر». فیلم نوآر به فیلم‌هایی با فضای تیره‌وتار شهری و مضامین جنایی و تلخ می‌گویند. شاهکار «جان هیوستن» الگوهای این ژانر را با تصاویر تاریک و سایه‌های پررنگ، حضور یک کارآگاه و یک زن اغواگر در همان گام اول تثبیت کرد و تبدیل شد به الگویی درجه‌یک برای فیلم‌هایی که بعدها در همین اتمسفر ساخته شدند. پس از گذشت 81 سال از ساخت آن، شاهین مالت همچنان تازه و بدیع است و بعید است با تماشای آن غرق در لذت سینما نشوید. به مناسبت سالگرد اکران این فیلم، هفت حقیقت جذاب درباره شاهین مالت برای‌تان گردآوری کرده‌ایم.

استنلی کوبریک تنها 32 سال داشت که یکی از ابرپروژه‌های تاریخ هالیوود را کارگردانی کرد؛ درامی حماسی درباره برده‌ای آزادی‌خواه به نام «اسپارتاکوس» که علیه ظلم و نظام طبقاتی جاری در روم برمی‌خیزد. این فیلم باشکوه و پرهزینه شماری از بهترین بازیگران تاریخ سینما را دور هم جمع کرده بود. از جمله: «کرک داگلاس»، «لارنس الیویه»، «تونی کورتیس» و «چارلز لاتن». نویسنده‌ فیلمنامه هم «دالتون ترومبو»یی بود که در دوره مک‌کارتیسم به ظن داشتن تمایلات کمونیستی در لیست سیاه هالیوود قرار گرفته بود. طبعا پشت صحنه چنین فیلمی پر از نکته و حاشیه است و در این مطلب می‌خواهیم 10 نکته جذاب درباره فیلم اسپارتاکوس را برای‌تان روایت کنیم.

گروچو مارکس و برادرانش در بزنگاه مهمی در هالیوود ظهور کردند. در دوره‌ای که «کلام» وارد سینما شده بود و کمدین‌ها دیگر می‌توانستند از یکی از مهم‌ترین عناصر طنز هم برای تولید کمدی استفاده کنند و کارشان صرفا محدود به اکت‌های فیزیکی نباشد.