# سریال زخم کاری

محمدحسین مهدویان به گواه کارنامه کاری‌اش موفق‌ترین و تاثیرگذارترین فیلمساز دهه 90 ماست. او که فیلمسازی را با سینمای مستند آغاز کرد به تدریج با ساخت فیلم‌های سینمایی در حوزه داکیو درام تلاش کرد نوع دیگری از فیلمسازی در قالب فرم و روایت را در مقابل دیدگان مخاطب قرار دهد. آثاری که نشان می‌دهد او توانسته است مخاطب را نسبت به فضایی که ترسیم می‌کند با خودش همراه کند. نگاهی داریم به کارنامه کاری محمدحسین مهدویان.

پخش فصل اول سریال زخم کاری در تابستان سال 1400 باعث شد مخاطبان بسیاری به تماشای اولین تجربه سریال‌سازی محمدحسین مهدویان در نمایش خانگی بنشینند. زخم کاری با فیلمنامه‌ای اقتباسی از رمان بیست زخم کاری نوشته محمود حسینی‌زاد و با نگاهی به نمایشنامه مکبث اثر ماندگار شکسپیر یکی از سریال‌های مطرح نمایش خانگی بود. در این سریال مهدویان سعی کرد در کنار استفاده از چهره‌های مطرح سینما از برخی بازیگران جوان استفاده کند و حتی در برخی موارد نقش‌های متفاوتی به برخی بازیگران بسپرد که باعث شد عنوان پدیده‌های فصل اول سریال زخم کاری را یدک بکشند.

اقتباس در سینما و سریال‌سازی ایران همواره با چالش‌های جدی روبرو است. اصولا اقتباس کردن از رمان‌های ایرانی و خارجی با تفاوت‌ها و اختلاف نظرهای زیادی همراه است و هیچ‌گاه به دلیل نبودن عنصر درام در پردازش رمان‌های ایرانی نمی‌توان به رمان‌های ایرانی به عنوان منبع مناسبی برای اقتباس اعتماد کرد. با این حال از چند سال پیش سریال‌های نمایش خانگی گاهی با اقتباس از رمان‌های ایرانی فضای جدیدی را در فضای تصویر ایجاد کردند که می‌توان به این روند امیدوار بود.

فصل اول سریال زخم کاری به کارگردانی محمدحسین مهدویان و با اقتباس از کتاب بیست زخم کاری منتشر و از ۱۴ خرداد ۱۴۰۰ هر جمعه از فیلیمو پخش شد. بد نیست قبل از تماشای فصل دوم سریال، هم داستان فصل اول آن را مرور کنیم، هم دوباره در حال‌وهوای جذاب و پرهیجان آن روزها قرار بگیریم و هم سرنوشت هرکدام از کاراکترها را یادآوری کنیم.

این روزها یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در سریال‌‌های شبکه نمایش خانگی و آثار انحصاری پلتفرم‌های وی‌اُدی، شخصیت‌های زن داستان‌ها هستند که نه فقط بخش قابل توجهی از جذابیت درام به حضور و کنش‌ آن‌ها برمی‌گردد، بلکه به گواه خود بینندگان سریال‌ها با آنچه که قبلا در سینما و تلویزیون ایران دیده بودیم نیز فاصله دارند. پیش‌تر در فیلیمو شات به تفصیل به این موضوع و سیمای زنان در سینمای ایران و تغییر و تکامل آن طی چندین دهه پرداخته بودیم و حالا در ادامه بحث به این موضوع می‌رسیم که شخصیت‌های زن سریال‌های جدید شبکه نمایش خانگی چه تفاوتی با پیشینیان خود دارند و چه عاملی باعث شده تا آن‌ها محور قصه‌های معاصر و امروزی باشند و این روند در آینده چگونه طی خواهد شد.

محمدحسین مهدویان اهل مصاحبه و گفت‌وگو است ولی از زیاد حرف زدن و زیادی گفتن فراری است. برای همین با وجود درخواست‌های زیادی که درباره مصاحبه‌ای با موضوع سریال زخم کاری و حاشیه‌هایش وجود داشت، فقط به یک گفت‌وگو تن داد، آن‌هم با مهدی یزدانی خرم. متن کامل این مصاحبه مفصل را در اینجا بخوانید که پر از نکته‌های جذاب است.

در سینمای ایران کمتر شاهد نمونه‌های فیلمسازی در قالب یک تیم ثابت بوده‌ایم، به‌گونه‌ای که در تجربیات مختلف عوامل اصلی یک اثر ثابت باقی بمانند و همکاری، همفکری و هماهنگی آن‌ها به رویه‌ای مستمر تبدیل شود؛ امری که در سینمای روز جهان امری رایج است و خیلی وقت‌ها فیلم‌سازان به واسطه همکاری‌های‌‌ مداوم و طولانی خود شناخته می‌شوند. برای مثال اکثر کارگردانان مشهور هالیوودی ترجیح می‌دهند که در کارهای خود حداقل در پست‌های کلیدی یاران ثابتی داشته باشند و این درک متقابل ضامن سرعت، دقت و کیفیت هرچه بیشتر در فرایند تولید است. 

سریال «زخم کاری» بالاخره به پایان رسید. شخصیت‌های منفی و تبهکار و زیاده‌خواه، به جزای اعمال زشتشان رسیدند و هیچ‌کدام‌شان هم رستگار نشدند. چون اصلا قرار نبود رستگار شوند؛ طبق الگوی اولیه درام، باید می‌آمدند، خودی نشان می‌دادند، به موفقیت‌های نسبی می‌رسیدند و نهایتا همه‌چیز را می‌باختند. نتیجه کار، چیزی غیر از این نبود. با این‌حال معلوم نیست چرا یک الگوی از پیش تعیین شده که بارها امتحانش را پس داده، باید با این‌همه هجمه و جنجال روبه‌رو شود؟