گزارش فیلم

در 26 فوریه، جوایز انجمن بازیگران سینما یک شب پرخاطره را برای بازیگران و سازندگان برخی از مشهورترین فیلم‌ها و سریال‌های سال 2022، از جمله بنشی‌های اینیشرین، همه‌چیز همه‌جا ناگهان و اوزارک رقم زد.

اولین فیلم بلند بهرام توکلی با نام پابرهنه در بهشت با استقبال خوبی روبه‌رو شد و حتی سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول را هم برای او به‌ارمغان آورد. اما با پرسه در مه بود که جایگاه بهرام توکلی نزد منتقدان سینمای ایران تثبیت شد. پرسه در مه فیلم جسورانه‌ای بود که ربطی به مسیرهای معمول سینمای ایران نداشت. به مناسبت سالگرد اکران عمومی پرسه در مه، نگاهی انداخته‌ایم به چکیده نقدهایی که در زمان اکران این فیلم در موردش نوشته شد.

جوایز بفتا یکی از معتبرترین جایزه‌های سینمایی است که امسال با شگفتی سازندگان فیلم‌های بنشی‌های اینیشرین و در جبهه غرب خبری نیست توانست تا حدودی ذائقه جوایز اسکار را نشان دهد.

هفتاد و سومین دوره جشنواره فیلم برلین از 16 تا 26 فوریه 2023 (27 بهمن تا 7 اسفند 1401) در شهر برلین آلمان برگزار شد. در این دوره از جشنواره توجه به آثار مستقل و اکران یک مستند از شان پن درباره جنگ اکراین و روسیه از مهم‌ترین اتفاق‌های این دوره بود. پس از ۲ سال محدودیت‌های ناشی از کرونا، جشنواره برلین سرانجام به فرمت عادی خود بازگشت. نزدیک به 300 فیلم در بخش‌های مختلف جشنواره به نمایش درآمدند که شما اینجا اطلاعات کاملی از اصل و حاشیه‌های این جشنواره را می‌خوانید.

زنده‌یاد رسول ملاقلی‌پور متعلق به نسلی از فیلمسازان بود که مستقیما از جبهه‌های جنگ پا به عرصه سینما گذاشتند. این فیلمسازان با تجربه بی‌واسطه حال‌وهوای جنگی، می‌توانستند فضایی واقعی از محیط جبهه به تصویر بکشند اما مشکل این بود که هیچ تجربه‌ای در عرصه سینما نداشتند. این نسل از سینماگران، در فضای خاص نیمه اول دهه 60، توانستند با استفاده از بودجه نهادهای عمومی، تجربه‌گری‌هایی در سطح جریان اصلی سینمای وقت ایران انجام دهند. این، امکانی است که در نظام‌های پیشرفته فیلمسازی، بعید است به این راحتی‌ها و در همان ابتدای راه برای هیچ فیلمسازی به‌وجود آید. اما نکته بعدی این است که تعداد کمی از آن فیلمسازان به‌قدری استعداد داشتند که بتوانند خود را اثبات کرده و گلیم خود را از آب بیرون بکشند. ملاقلی‌پور یکی از آن فیلمسازان بااستعداد بود. بلمی به‌سوی ساحل، دومین فیلم سینمایی او پس از فیلم نینوا بود. اگر این 2 فیلم را با هم مقایسه کنیم، می‌توانیم نشانه‌های پیشرفت و استعداد را در فیلم دوم ملاقلی‌پور ببینیم. با این وجود ملاقلی‌پور، زمانی که بلمی به‌سوی ساحل را می‌ساخت، هنوز به پختگی دوران اوج کاری‌اش نرسیده بود. به مناسبت سالگرد اکران عمومی بلمی به‌سوی ساحل، نگاهی انداخته‌ایم به چکیده نقدهایی که در زمان اکران این فیلم در موردش نوشته شد.

پرویز شهبازی همواره فیلمساز گزیده‌کاری بوده است. اما شاید بتوان گفت که این کم‌کاری بعد از نفس عمیق جدی‌تر شد. موفقیت نفس عمیق به اندازه‌ای بود که جایگاه شهبازی را نزد بسیاری از منتقدان در حد یکی از بزرگ‌ترین فیلمسازان فعال سینمای کشور بالا برد و طبیعی بود که چنین دستاوردی، شهبازی را دچار وسواسی بیش از گذشته کند. شهبازی پس از نفس عمیق به مدت 5 سال فیلمی نساخت. این طلسم سرانجام در سال 1387 و با ساخت عیار 14 شکست. از همان زمان ساخت، طرفداران نفس عمیق بی‌صبرانه منتظر تماشای فیلم بودند. رونمایی از عیار 14 در بیست‌وهفتمین دوره جشنواره فیلم فجر اتفاق افتاد و هر چند به اوج نفس عمیق نرسید اما بسیاری از منتقدان آن را یکی از بهترین‌های سال سینمای ایران دانستند. فیلم در تماشای مجدد، هنوز هم نکات جذابی دارد که کیفیت بالای عیار 14 را بازتاب می‌دهند.

تشریفات دومین فیلم بعد از انقلاب مهدی فخیم‌زاده در مقام کارگردان است. فیلم قبلی او (میراث من جنون) علی‌رغم کیفیت فنی قابل توجه، سرنوشت چندان خوبی نداشت و به‌علت ساخته‌شدن پیش از تصویب قانون حجاب اجباری، اکران نسبتا محدودی (تا حدی که سرمایه‌گذار فیلم ضرر چندانی نکند) داشت. تشریفات فیلمی بود که جایگاه فخیم‌زاده را به‌عنوان یک فیلمساز موفق در جریان اصلی سینمای ایران تثبیت کرد. به مناسبت سالگرد اکران تشریفات نگاهی انداخته‌ایم به برخی از نظراتی که در زمان اکران این فیلم منتشر شده بود.

داریوش مهرجویی، درخت گلابی را در موفق‌ترین دوره فیلمسازی‌اش ساخت. او از میانه‌های دهه 1360 توانسته بود پلی میان مخاطب خاص و مخاطب عام بزند و بنابراین اکثر فیلم‌هایش (به‌جز موارد استثنایی مثل فیلم بانو که 7 سال توقیف شد) هم نظر مثبت اکثر منتقدان را به خود جلب می‌کردند و هم به فروش بالایی دست پیدا می‌کردند. حتی فیلم عارفانه و غیرمتعارفی مثل پری هم در میان پرفروش‌های سال قرار می‌گرفت. به‌نظر می‌رسید که مهرجویی مهره مار دارد! شاید همین موفقیت‌های پی‌درپی به مهرجویی شجاعت ساخت درخت گلابی را داد؛ فیلمی کند و بسیار کنترل‌شده که به‌نظر نمی‌رسید با هیچ چسبی بتوان صفت عامه‌پسند را به آن چسباند. نتیجه، یک شکست تجاری سنگین بود. با این وجود همان زمان هم خیلی از منتقدان درخت گلابی را یکی از بهترین فیلم‌های سینمای مهرجویی دانستند. به‌نظر می‌رسد گذر زمان هم خللی در این دیدگاه ایجاد نکرده است. به مناسبت سالگرد نمایش عمومی درخت گلابی، نگاهی به نظرات منتقدان در مورد این فیلم خاص داریوش مهرجویی انداخته‌ایم.

بیست و دوم دی ماه سالروز تولد نگار جواهریان است؛ او که امسال وارد چهلمین سال زندگی‌اش می‌شود طی 2 دهه فعالیت سینمایی ۲۷ فیلم بر پرده سینماهای ایران داشت. به این بهانه مروری آماری خواهیم داشت بر تعداد تماشاگران آثار اکران شده او در سینماهای ایران.

تماشای روبان قرمز، بلافاصله بعد از فیلم مهم آژانس شیشه‌ای، تقریبا همه را غافلگیر کرد. روبان قرمز تقریبا از هیچ جنبه‌ای یادآور فیلم قبلی حاتمی‌کیا نبود. هنوز هم می‌توان روبان قرمز را یکی از یکّه‌ترین تجربه‌های فیلمسازی ابراهیم حاتمی‌کیا دانست. از این جنبه، روبان قرمز را می‌توان یکی از کنجکاوی‌ترین ساخته‌های حاتمی‌کیا قلمداد کرد. به مناسبت سالگرد اکران فیلم روبان قرمز نگاهی انداخته‌ایم به چکیده نقدهایی که در زمان نمایش این فیلم در موردش نوشته شد.