رضا حسینی

اتاق معلمان (یا به آلمانی Das Lehrerzimmer) درامی از سینمای آلمان است به کارگردانی ایلکِر جاتاک ترک‌تبار که البته خودش در کشور آلمان متولد شده است. نخستین نمایش جهانی «اتاق معلمان» در جشنواره برلین 2023 (دوره هفتادوسوم) اتفاق افتاد؛ جایی که این فیلم برای کسب جایزه تماشاگران بخش پانوراما رقابت کرد. هیات ملی بازبینی فیلم ایالات متحده، «اتاق معلمان» را به عنوان یکی از پنج فیلم برتر سینمای جهان در سال 2023 انتخاب کرد؛ فیلمی که نماینده رسمی سینمای آلمان در بخش اسکار بهترین فیلم بلند بین‌المللی هم هست.

این جمله حالا دیگر کلیشه‌ای شده است: «من بازیگرم اما کاری که واقعا می‌خواهم انجام بدهم کارگردانی است.» بازیگران زیادی هستند که در آرزوی فرصتی برای اثبات توانایی خود در پشت دوربین هستند؛ که البته با منطق هم جور درمی‌آید چون با اغلب بازیگران - در فرایند خلق نگاه هنری یک فرد دیگر - همچون عروسک‌های خیمه‌شب‌بازی رفتار می‌شود. پس تصور به دست آوردن کنترل در فرایند ساخت یک فیلم باید هم جذاب به نظر برسد. با وجود این، هر بازیگری لزوما برای کارگردانی ساخته نشده است و اگر آمار و کیفیت فیلم‌هایی را بررسی کنیم که بازیگران کارگردان‌شده ساخته‌اند می‌بینیم که در ازای هر فیلم خوب یا فراموش‌نشدنی، انبوهی فیلم به‌دردنخور ساخته شده‌اند که فقط به دلیل یدک کشیدن نام یک ستاره یا بازیگر مطرح روی پرده سینماها رفته‌اند. آنچه در ادامه می‌خوانید برخی از بهترین فیلم‌های اولی است که بازیگران کارگردانی کرده‌اند.

فصل پنجم سریال دیدنی و تحسین‌شده فارگو Fargo از 21 نوامبر 2023 (سی‌ام آبان 1402) در اِف‌اِکس عرضه شد. این سریال درام جنایی را - که کمدی سیاه هم به شمار می‌رود - نوآ هاولی خلق کرده است. 10 قسمت فصل پنجم، ابتدا قرار بود در ماه سپتامبر عرضه شود اما به دلیل اعتصاب‌های کارگری در هالیوود، با تاخیری دو ماهه همراه شد. فارگو به عنوان یک سریال جُنگی، هر فصل داستان و شخصیت‌هایی متفاوت را در بستر روایی متفاوتی به تصویر می‌کشد که البته در یک جهان مشترک می‌گذرند. ماجراهای فصل پنجم در مینِسوتا و داکوتای شمالی و پاییز سال 2019 روی می‌دهد. این فصل نیز مورد تحسین اغلب منتقدان قرار گرفته است و در رشته‌های بهترین سریال کوتاه یا فیلم تلویزیونی، بهترین بازیگر مرد اصلی (جان هم) و بهترین بازیگر زن اصلی (جونو تمپل) در یک سریال کوتاه یا فیلم تلویزیونی نامزد دریافت جوایز گلدن گلوب 2024 شده است.

درست زمانی که به نظر می‌رسید هالیوود در حال رهایی از رنج‌های فراگیری جهانی کرونا و تعطیلی بلندمدت سینماها است، صنعت سینمای آمریکا با اعتصاب اتحادیه‌های نویسندگان و بازیگران روبه‌رو شد که به تاخیر نمایش عمومی فیلم‌های مهمی انجامید و تولید آثار متعددی را هم متوقف کرد؛ اما هالیوود از این بحران هم بالاخره عبور کرد و حالا سال میلادی 2024 را در پیش رو دارد با فیلم‌های ابرقهرمانی هیجان‌انگیز، یک اقتباس موزیکال فوق‌العاده کنجکاوی‌برانگیز، بازگشت جرج میلر با مد مکس تازه، سومین قسمت از فیلم‌های آواتار و انبوهی فیلم دیدنی دیگر. در ادامه نگاهی اجمالی به کنجکاوی‌برانگیزترین فیلم‌های سال 2024 انداخته‌ایم و ماه به ماه این فیلم‌های احتمالا دیدنی را مرور کرده‌ایم.

تجربه کافی و خوب در زمینه بازیگری هم -درست مثل اغلب حرفه‌های هنری- ارزشمند است و هزاران مزیت دارد. راحت بودن جلوی دوربین و سر صحنه، زمان می‌برد؛ حتی اگر یک بازیگر در تئاتر یا تلویزیون نیز کار کرده باشد. پس منطقی است که در اغلب موارد بازیگران تمایل دارند کارشان را با نقش‌های کوچک و نه‌چندان توی چشم آغاز کنند و به‌تدریج به نقش‌های بزرگ‌تر و اصلی برسند؛‌ اما در اینجا ما به سراغ برخی از برترین بازیگرانی رفته‌ایم که از همان اولین لحظه حضورشان در سینما در قالب یکی از نقش‌های اصلی‌ نشان دادند که چه آینده روشنی در پیش روی آن‌ها قرار دارد؛ و به یاد داشته باشید که وقتی چنین استعدادهایی را برای اولین بار ببینید آن‌ها را می‌شناسید و هرگز فراموش‌شان نخواهید کرد.

سریال کوتاه یا تک‌فصلی «تمام نوری که نمی‌توانیم ببینیم» را استیون نایت برای نتفلیکس تدارک دیده و نویسندگی کرده است و شان لِوی کارگردان چهار قسمت آن است. سریال بر اساس رمانی به همین نام از آنتونی دوئر شکل گرفته که جایزه پولیتزر را برنده شده است. این سریال درام از آبان 1402 عرضه شده است و تا کنون نقدهای مثبتی گرفته. اینجا معرفی و نقد این سریال را می‌خوانید. شاید دوست داشته باشید و ببینید.

سریال کوتاه یا تک‌فصلی قتلی در پایان دنیا را -که عنوان اصلی یا ابتدایی‌اش خلوتگاه Retreat بود- بریت مارلینگ و زال باتمانقلیچ برای «اف‌اِکس» در قالب ۷ قسمت خلق کرده‌اند. بریت مارلینگ بازیگر و نویسنده آمریکایی با چند فیلم مستقلی نظیر آوای صدای من 2011 و شرق 2013 شناخته می‌شود که در جشنواره ساندنس رونمایی شدند و نقش اصلی آن‌ها را در کنار مشارکت در نگارش فیلمنامه بازی کرده است. او در قلمرو آثار تلویزیونی هم پیش از این، سریال او اِی (2016-2019) را به عنوان یکی از خالقان، نویسنده و بازیگر در کارنامه دارد. زال باتمانقلیچ هم نویسنده و کارگردانی ایرانی‌الاصل است که در فرانسه متولد و در واشینگتن بزرگ شد. او در خلق هر سه اثر نام‌برده با مارلینگ همکاری داشته است.

کریستوفر نولان دست‌کم از زمان ساخت شوالیه تاریکی یکی از پیروان فیلمسازی آنالوگ و طرفداران قالب آیمکس لارج-فرمت بوده است. او پس از فیلمبرداری بخش‌های اساسی میان‌ستاره‌ای، دانکرک و تنت روی قالب آیمکس پانزده-پِرف 65 میلی‌متری، حالا اثر حماسی جدیدش با عنوان اوپنهایمر را با این قالب به سینماها آورده است که کیفیت تصویر(رزولوشن)ی ده برابر قالب‌های نمایش عادی دارد. گزارشی بخوانید از دلیل این کار نولان و هر چیزی که لازم است درباره دیدن اوپنهایمر به صورت آیمکس هفتاد میلی‌متری بدانید.

بهترین فیلم‌های تریلر نه فقط با دیالوگ‌های محرک یا دوربینی نظرباز که به‌واسطه تزریق تجربه سینمایی آمیخته به انرژی‌ای جنون‌آمیز و تشویش‌برانگیز، تماشاگران خود را تحت تاثیر قرار می‌دهند. آن‌ها دقیقا می‌دانند که باید روی کدام عصب‌های مخاطب کار کنند و چه زمانی باید به آن‌ها ضربه وارد کنند تا تن‌های تماشاگران فیلم‌های تریلر به لرزه بیفتد و نفس‌های‌شان به شماره. اگر جالب به نظر می‌رسد می‌توانید دیدن فیلم‌های تریلر را با این فهرست از بهترین نمونه‌های ژانر شروع کنید.

متیو مک‌کانهی یکی از عجیب‌ترین کارنامه‌های بازیگری را به لحاظ فراز و فرود در میان بازیگران مطرحی دارد که این سال‌ها مشغول به کار بوده‌اند. او در دهه 1990 به لطف همکاری با کارگردانان بزرگی مثل ریچارد لینکلیتر، جوئل شوماخر، رابرت زِمِکیس، جان سِیلس و استیون اسپیلبرگ به شهرت رسید و در کانون توجه عمومی قرار گرفت؛ و به بازیگر نادری بدل شد که می‌تواند در نقش‌های کمدی، دراماتیک و اکشن به یک اندازه خوب بدرخشد. با وجود این، کیفیت کارش در اوایل سده 21 و زمانی نزول کرد که در مجموعه‌ای از کمدی‌های رمانتیک فاجعه‌بار ظاهر شد که توانایی‌های بازیگری او را به نمایش نمی‌گذاشتند. در دهه دوم هزاره سوم، کارنامه بازیگری مک‌کانهی احیا شد و او دوباره در پروژه‌های جالب توجهی بازی کرد و حتی برای ایفای نقش دیدنی‌اش در «باشگاه مشتریان دالاس» برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد نقش اصلی شد.