مهران باقی

مادران نه تنها در زندگی واقعی، که روی پرده سینما هم جزو جذاب‌ترین شخصیت‌های سینمایی هستند. از مادران بد و بی‌مسئولیت بگیرید تا آن‌‌دسته از مادران که می‌شود برای‌شان تقدس قائل شد. «مادری» در سینما جلوه‌های مختلفی داشته و این جلوه‌ها بارها در فیلم‌های مختلف و توسط کارگردانان بزرگ به اشکال تکان‌دهنده‌ای به تصویر کشیده شده است. به مناسب فرا رسیدن روز مادر تصمیم گرفتیم ۸ فیلم خوب تاریخ سینما را که «مادران» در آن نقش‌های پررنگ یا خارج از کلیشه‌ای را ایفا کرده‌اند به شما معرفی کنیم.

اساسا هالیوود در مورد دقت علمی شهرت زیادی ندارد و این موضوع ایرادی هم محسوب نمی‌شود. کارکرد اصلی یک فیلم باید سرگرم کردن با گفتن یک داستان جذاب باشد، نه مطرح کردن دروس علمی روی یک پرده بزرگ! البته گاهی علم به حدی نادیده گرفته می‌شود که فیلمی به طرز خنده‌داری غیرقابل باور می‌شود، آن‌وقت است که می‌توان به فیلم ایراد گرفت. فهرست کردن چنین فیلم‌هایی احتمالا کل سایت فیلیموشات را پر می‌کند، زیرا سفینه‌های فضایی تخیلی فیلم‌های عامه‌پسند در یک روز از یک کهکشان به کهکشان سفر و با سلاح‌های لیزری به موجودات بیگانه شلیک می‌کنند! این هم ایرادی ندارد، طنازی و فانتزی هم یکی دیگر از کارکردهای سینماست. اما در بین انبوه فیلم‌های جدی و غیرجدی ساخته شده در تاریخ سینما، هستند فیلم‌هایی که به لحاظ علمی هم آن‌قدر دقیق ساخته شده‌اند که از طرف مجامع علمی مهر تایید گرفته‌اند.

موتیف‌های ثابتی در آثار بزرگ مارتین اسکورسیزی وجود دارد. قطعات موسیقی ماندگار، احساس گناه کاتولیکی، به‌دام افتادن گنگسترها در دام‌های مرگبار و... در فیلم‌های استاد مطالعه شخصیت در درجه اول اولویت است و بعد قصه است که اهمیت دارد. یکی از ابزارهای کارگردان‌ها برای نشان دادن درونیات کاراکتر به مخاطب، استفاده از دیالوگ و مونولوگ است. در جریان ادای یک مونولوگ، شخصیت می‌تواند درونیات، افکار، عقده‌ها و دغدغه‌هایش را نشان داده و دلیل کنش‌ها و واکنش‌هایش در بستر فیلم را به شکلی غیرمستقیم عیان کند. اسکورسیزی در استفاده از مونولوگ استاد است و در اکثر فیلم‌های مهم او مونولوگی کلیدی و به‌یادماندنی وجود دارد. در این مطلب رفته‌ایم سراغ مونولوگ های به‌یادماندنی در فیلم‌های این فیلمساز بزرگ.

مک گافین پدیده‌ای است که که توسط فیلمساز کبیر «آلفرد هیچکاک» در سینما به محبوبیت رسید، هرچند خود هیچکاک واضع آن نبود. استاد از این پدیده به عنوان نیروی محرکه فیلم یاد می‌کرد. بیاید قبل از شروع بحث، تعریف دقیق‌تری از مک گافین را با یکدیگر مرور کنیم.

یک بازیگر بزرگ دیگر از دست رفت. یکی از معدود بازماندگان سینمای کلاسیک هالیوود که طی ۶ دهه فعالیت، جایگاهی رفیع در تاریخ سینما برای خودش دست‌وپا کرد. «سیدنی پواتیه» Sidney Poitier جز به یادگار گذاشتن چندین نقش‌آفرینی به‌یادماندنی در تاریخ سینما، یک خط‌شکن بزرگ هم بود. او اولین بازیگر سیاهپوست مردی بود که نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد (برای فیلم «ستیزه‌جویان») شد و نیز اولین بازیگر سیاهپوست مردی بود که ۶ سال بعد مجسمه طلایی اسکار را به خانه برد و راه را برای دیگر هم‌نژادی‌هایش جهت «دیده‌شدن» و «تشویق‌شدن» در هالیوود باز کرد. پواتیه دیروز در سن 94 سالگی در منزل در لس‌آنجلس از دنیا رفت و مرگش باعث شد تا 7 تا از بهترین فیلم‌های او را به شما معرفی کنیم.

کرونا گیشه سال 2020 را به گیشه‌ای راکد و سرد تبدیل کرد. اما در سال 2021 با ساخت و انتشار واکسن‌های مختلف ضد کووید-19، مردم به سالن‌های سینما بازگشتند و بازار گیشه‌ها مجددا رونق پیدا کرد. البته طبق گزارش مجله معتبر «ورایتی» گیشه‌های سینما هنوز به حد نهایت ظرفیت خود نرسیده و این ظرفیت در سال 2023 به نقطه اوج خود باز خواهد گشت، چرا که گروهی از مردم هنوز از حضور در فضاهای بسته وحشت دارند. بااین‌حال ستارگان پرقدرت هالیوود در طول سال گذشته نیز چک‌های سنگینی بابت حضورشان در فیلم‌ها دریافت کردند و رکود ناشی از کرونا هم روی دستمزد آن‌ها تاثیری نگذاشت. با اتمام سال 2021 میلادی قصد داریم نگاهی بیندازیم به فهرست پردرآمدترین بازیگران هالیوود در سالی که گذشت.

اوایل دهه 70 و در دورانی که داشتن دستگاه ویدیو هنوز «جرم» محسوب می‌شد، نوارهای بتاماکسی بین خانواده‌ها دست‌به‌دست می‌شد که رویش نوشته بود «مستر بین». این نوار حاوی اپیزودهایی کوتاه از هنرنمایی کمدینی با همان نام بود که بدون تکلم توانسته بود صدای قهقه را از منازل مردم در جریان شب‌نشینی‌های شیرین آن دوران بلند کند. مردی با کت قهوه‌ای، پیراهن سفید و کراوات قرمز که سکناتش آمیزه‌ای بود از خنگی و رندی همزمان. بعدها فهمیدیم نام مستر بین «روان اتکینسون» است و فردی است تحصیلکرده و آدم‌حسابی! اتکینسون غیر از شخصیت «مستر بین» که به سینما هم راه پیدا کرد، استندآپ کمدی‌های درجه‌یکی دارد و البته نسخه‌ای هجوآلود از «جیمز باند» به نام «جانی انگلیش» هم خلق کرده است. به مناسبت تولد 67 سالگی این کمدین محبوب قرار است حقایقی درباره زندگی او بخوانیم.

130 سال پیش در چنین روزی یکی از بزرگ‌ترین و تاثیرگذارترین نویسنده‌های فانتزی‌نویس جهان از پدر و مادری انگلیسی در آفریقای جنوبی متولد شد. حتی اگر اهل خواندن رمان‌ها یا تماشای فیلم‌های فانتزی هم نباشید، بعید است اسم حماسه شگرف تالکین با نام «ارباب حلقه‌ها» به گوش‌تان نخورده باشد. این حماسه شگفت‌انگیز و طولانی تاکنون حدود 100 میلیون نسخه در سراسر جهان فروخته، به 25 زبان ترجمه شده و بی‌بی‌سی آن را به عنوان برترین کتاب سده بیستم تاریخ برگزیده است. به مناسبت تولد صاحب این ذهن فانتزی‌باز و خلاق قصد داریم حقایق جالبی در مورد زندگی و آثار او را در کنار شما مرور کنیم.

تولد داریم، چه تولدی! سالروز به دنیا آمدن یکی از بازیگرانی است که تاریخ سینما به تولدش می‌بالد. 84 سال پیش در چنین روزی بریتانیا که حق بزرگی بر گردن حیطه بازیگری دارد، شاهد تولد «سر آنتونی هاپکینز» بود. او مثل اکثر همتایان بریتانیایی خود از دسته بازیگرانی است که می‌شود به آن‌ها لقب «همه‌فن حریف» داد. او می‌تواند یک پدر مهربان یا یک آدم‌خوار شرور باشد و اجرایش در تمام طیف نقش‌های بین این دو کاراکتر، باورپذیر، موثر و بی‌نقص است. در مورد چنین بازیگری کلکسیون کردن و جدا کردن فیلم‌ها، هم سخت است و هم کم‌لطفی به کارنامه پربار او، با این حال تصمیم گرفتیم این کار سخت را انجام دهیم و ۷ نقش‌آفرینی شگفت‌انگیز و برتر آنتونی هاپکینز را به شما معرفی کنیم.

بعید است کسی چارلی چاپلین را نشناسد. او اگر مشهورترین فرد تاریخ معاصر نباشد، احتمالا یکی از مشهورترین‌هاست. برای معرفی او به صورت گرافیکی، کافی است تصویر مینی‌مالی از ترکیب کلاه و سبیلش طراحی شود. او در روزگاری تبدیل به ستاره کمدی شد که یکی از مهم‌ترین ابزارهای طنزآفرینی، یعنی، کلام، در سینما وجود نداشت و کمدین صرفا می‌بایست با فیزیکش مخاطب را می‌خنداند. چاپلین این نبوغ را داشت که از فیزیکش به بهترین شکل بهره بگیرد و این کار را چنان خوب انجام داد که اکنون یکی از مهم‌ترین نمادهای سینماست. به مناسبت سالگرد مرگ این ستاره خلاق، ۶ حقیقت در مورد چارلی چاپلین گردآوری کرده‌ایم که احتمالا قبلا آن‌ها را نشنیده‌اید.