علی نعیمی

محمدحسین مهدویان به گواه کارنامه کاری‌اش موفق‌ترین و تاثیرگذارترین فیلمساز دهه 90 ماست. او که فیلمسازی را با سینمای مستند آغاز کرد به تدریج با ساخت فیلم‌های سینمایی در حوزه داکیو درام تلاش کرد نوع دیگری از فیلمسازی در قالب فرم و روایت را در مقابل دیدگان مخاطب قرار دهد. آثاری که نشان می‌دهد او توانسته است مخاطب را نسبت به فضایی که ترسیم می‌کند با خودش همراه کند. نگاهی داریم به کارنامه کاری محمدحسین مهدویان.

پخش فصل اول سریال زخم کاری در تابستان سال 1400 باعث شد مخاطبان بسیاری به تماشای اولین تجربه سریال‌سازی محمدحسین مهدویان در نمایش خانگی بنشینند. زخم کاری با فیلمنامه‌ای اقتباسی از رمان بیست زخم کاری نوشته محمود حسینی‌زاد و با نگاهی به نمایشنامه مکبث اثر ماندگار شکسپیر یکی از سریال‌های مطرح نمایش خانگی بود. در این سریال مهدویان سعی کرد در کنار استفاده از چهره‌های مطرح سینما از برخی بازیگران جوان استفاده کند و حتی در برخی موارد نقش‌های متفاوتی به برخی بازیگران بسپرد که باعث شد عنوان پدیده‌های فصل اول سریال زخم کاری را یدک بکشند.

اقتباس در سینما و سریال‌سازی ایران همواره با چالش‌های جدی روبرو است. اصولا اقتباس کردن از رمان‌های ایرانی و خارجی با تفاوت‌ها و اختلاف نظرهای زیادی همراه است و هیچ‌گاه به دلیل نبودن عنصر درام در پردازش رمان‌های ایرانی نمی‌توان به رمان‌های ایرانی به عنوان منبع مناسبی برای اقتباس اعتماد کرد. با این حال از چند سال پیش سریال‌های نمایش خانگی گاهی با اقتباس از رمان‌های ایرانی فضای جدیدی را در فضای تصویر ایجاد کردند که می‌توان به این روند امیدوار بود.

در تقسیم‌بندی گونه‌های سینمایی اساسا نمی‌توان فیلم‌ها را در زیرگروه اجتماعی تعریف کرد. اساسا شکل‌گیری هر درام داستانی بسته به یک معضل و یک رخداد اجتماعی دارد و برای همین نمی‌توان اجتماعی بودن یک موضوع را تبدیل به ژانر یا گونه سینمایی کرد. اما آنچه غلط مصطلح در جامعه است فیلم‌هایی با مضامین فقر و اعتیاد و نشان دادن حاشیه‌های زندگی در تعریف سینمای اجتماعی جا می‌گیرد. با فرض تمامی تعاریف بالا سعی کردیم در این مطلب نگاهی بیندازیم به بهترین فیلم‌هایی که مسائل اجتماعی درون آن پررنگ‌تر از بقیه است.