کارنامه هنری فرجامی پر است از بازی در فیلمهای مهم سینمای ایران در دهههای 60 و 70. بازیگری گزیده کار که در سالهای پایانی عمر خود در انزوا زندگی کرد و آنطور که باید قدر ندید. فرجامی بازیگری را از همان سالهای نخست پیروزی انقلاب اسلامی با فیلم «گفت هر سه نفرشان» ساخته غلامعلی عرفان محصول سال 1359 آغاز کرد و عمده موفقیتهایش به دهههای 60 و 70 باز میگردد. درگذشت این بازیگر قدیمی سینمای ایران باعث شد بسیاری بر توجه بیشتر به هنرمندان در سالهای پایانی زندگی تاکید کنند. در این گزارش نگاهی انداختیم به بهترین فیلمهای فریماه فرجامی.
فیلم خط قرمز | مسعود کیمیایی | 1360
فریماه فرجامی در دومین تجربه بازی در سینما در فیلمی از مسعود کیمیایی حضور پیدا کرد. فیلمی که موضوعی متفاوت از ماجراهای انقلاب اسلامی را روایت میکند اما به خاطر نداشتن حجاب بازیگران زن 37 سال در محاق توقیف بود و در سال 1397 روی پرده رفت.
یکی از مأموران ساواک به نام امانی با زنی به اسم لاله ازدواج میکند. در جریان حوادث انقلاب برادر لاله به دست مأموران ساواک میافتد و امانی رای به قتل او میدهد. لاله با کمک اطلاعاتی که جمال دوست برادرش به او میدهد پی به ساواکی بودن شوهرش میبرد و او را بازخواست میکند.
همه چیز درباره مراحل فیلمسازی مسعود کیمیایی
فیلم تیغ و ابریشم | مسعود کیمیایی | 1364
فرجامی در دهه 60 بازیگر مورد علاقه کیمیایی بود و در سومین حضور سینمایی خود باز هم در فیلمی از کیمیایی جلوی دوربین رفت. تیغ و ابریشم یک تریلر پرهیجان درباره قاچاق مواد مخدر بود که البته در زمان اکران خود دستخوش تغییرات و سانسورهای زیادی شد.
فیلم اجاره نشینها | داریوش مهرجویی | 1365
- نام کاراکتر: مهندس افجهای
کمدی پربازیگر و موفق اجارهنشینها تجربه بعدی فریماه فرجامی در سینما بود. احتمالا باید فرجامی را جزو خوششانسترین بازیگران زن سینمای ایران دانست که با نسل اول کارگردانان موج نو سینما همکاری کرد. اجاره نشینها در طول سالیان مختلف همواره جزو یکی از آثار مطرح و محبوب مردم و منتقدان معرفی شد. فیلمی که در زمان اکرانش هم با استقبال مخاطبان همراه بود و توانست نظر منتقدان را جلب کند.
فیلم بی پناه | علیرضا داودنژاد | 1365
فرجامی در بیپناه در نقش یک زن فداکار که زندگیاش را وقف فرزند و شوهر معتادش میکند ظاهر میشود. ماجرای فیلم درباره احمد است به اعتیاد دچار است. همسرش اعظم او و فرزند خود را ترك میكند و پس از مدتي با مأمور كميته به نام مرتضی ازدواج میکند. اعظم كه نگران وضع پسرش رضا است بدون اطلاع همسر جديد با احمد در تماس است. احمد شرمگين از وضع خود با آصف، كه فروشنده مواد مخدر است، درگير میشود و تهديد میكند كه او را به پليس لو خواهد داد. آصف برای جلوگيری از اقدام احمد فرزند او را به گروگان میگيرد. اعظم برای نجات فرزند گردنبندی را كه از مرتضي هديه گرفته به احمد میدهد. مأموران كميته احمد را دستگير میكنند و چون گردنبند را نزد او میيابند به مرتضی خبر میدهند. مرتضي به اعظم بدگمان میشود و او به ناچار ماجراهایی را كه بر سرش آمده بازگو میكند. احمد اعتياد را ترك میكند و با كمك مرتضی آصف و دار و دستهاش را به دام میاندازد. مرتضی اعظم را طلاق میدهد تا او زندگی را با احمد و رضا از سر بگيرد.
فیلم سرب | مسعود کیمیایی | 1367
سرب یکی از بهترین آثار کیمیایی است. با فیلمنامهای درخشان از تیرداد سخایی و بازی درخشان بازیگرانی چون هادی اسلامی و فریماه فرجامی که تا امروز میتوان لقب یکی از شاهکارهای سینمای ایران را به آن اتلاق کرد. داستان فیلم در ایران دهه 30 میگذرد. در تهران سالهای ۱۳۳۰ یک زوج جوان یهودی به نامهای دانیال و مونس همچون بسیاری دیگر از یهودیان خواهان عزیمت به سرزمین موعود هستند. اما از آنجاییکه عمویشان یعقوب مخالف صهیونیزم است با مخالفت سازمان هاگانا که یک گروه بسیج کنندهٔ یهودیان است مواجه میشوند. چندی بعد یعقوب به دست یزقبل که عضو سازمان است کشته میشود و پلیس میرزا محسن، همسایه یعقوب را که فردی متدین بوده و برای کمک به او آمدهاست را به جرم قتل دستگیر و روانهٔ زندان میکند. دانیال و مونس که از هویت قاتل آگاه هستند برای نجات جان خود مجبور به فرار و زندگی مخفیانه شده و درصددند تا هر طور شده از کشور خارج شوند.
فیلم مادر | علی حاتمی | 1368
شاهکار نقاشی شده و درخشان علی حاتمی در تعریف جایگاه مادر تبدیل به فیلمی شد که تمام اجزای آن در خدمت معرفی شخصیت اصلی به خوبی شکل گرفته است. فریماه فرجامی در نقش ماهمنیر دختر بزرگ مادر در این فیلم در کنار بازیگران دیگری همچون محمدعلی کشاورز، اکبر عبدی، امین تارخ و جمشید هاشمپور به خوبی توانست در قالب نقش دختری که هوش و حواس درستی هم ندارد حضور پیدا کند.
عادتهای فیلمسازی علی حاتمی به روایت خودش
فیلم پرده آخر | واروژ کریم مسیحی | 1369
واروژ کریممسیحی در نخستین ساخته سینماییاش یک شاهکار در قد و قواره سینمای ایران خلق کرد که تا امروز یکی از ملودرامهای معمایی و قدرتمند سینما به حساب میآید. فریماه فرجامی در این فیلم یکی از ماندگارترین بازیهایش را در کنار دیگر بازیگران مطرح سینما همچون سعید پورصمیمی و جمشید هاشمپور و ماهایا پطروسیان را به ثبت رساند تا پرده آخر نقطه عطفی در کارنامه کاری فرجامی باشد.
فیلم نرگس | رخشان بنیاعتماد | 1370
بدون شک شاه نقش فریماه فرجامی در میان آثاری که بازی کرده است شخصیت آفاق در فیلم نرگس ساخته رخشان بنیاعتماد است. تفاوت بازی فرجامی در نرگس در مقایسه با آثاری چون پرده آخر آنقدر واضح بود که حتی داوران جشنواره فجر هم نتوانستند از آن به سادگی بگذرند و از بازی او تقدیر کردند. آفاق نماد یک زن ستمدیده است که سرنوشت تلخ او در پایان فیلم او را جزو یکی از کاراکترهای ماندگار سینمای ایران کرده است.
فیلم نرگس؛ نقطه عطف کارنامه رخشان بنیاعتماد
فیلم ساغر | سیروس الوند | 1376
ساغر بعد از چند تجربه متوسط در کارنامه فرجامی فیلمی بود که توانست او را باز هم در زمینه بازیگری احیا کند و در میانه دهه 70 با داستانی درباره یک زن مستقل شخصیتی متفاوت از او را به نمایش بگذارد. دکتر پرتو تابان، قصهنویس و استاد ادبیات دانشگاه که تومور بدخیمی در سر دارد، به اصرار همسرش رضا توسط دکتر مشتاق تحت یک عمل جراحی نادر و پیچیده قرار میگیرد. در عمل جراحی مغز زنی به نام ساغر که بر اثر تصادف با اتومبیل کشته شده، به سرعت به مغز پرتو پیوند زده میشود. بعد از عمل همه چیز در مورد وضعیت جسمانی او به خوبی پیش میرود، اما پرتو خود را ساغر مینامد و در حالی که دچار بحرانی روحی و روانی شدهاست، سراغ شوهر و دخترش را میگیرد. بازی فرجامی در فیلم ساغر و القای حس دو گانه در زندگی مورد توجه قرار گرفت.
فیلم آب و آتش | فریدون جیرانی | 1379
- نام کاراکتر: سیمین درخشان
یکی از متفاوتترین فیلمهای فریدون جیرانی یک داستان جنایی را بر بستری اجتماعی روایت میکند. فریماه فرجامی در نقش سیمین درخشان کاراکتری را بازی میکند که دخترش به خاطر تجاوزی که در کودکی به او شده دارای اختلالات متعددی است که زندگیاش را تحت تاثیر قرار داده است.
فیلم زهر عسل | ابراهیم شیبانی | 1380
درام معمایی – جنایی ابراهیم شیبانی اولین ساخته سینمایی او نیز هست. زهر عسل با بهرهگیری از چهرههای مطرح آن سالهای سینمای ایران یکی از فیلمهای کنجکاوی برانگیز بود. زنده یاد فریماه فرجامی اگرچه در ساخته آخر داریوش مهرجویی یعنی لامینور در چند پلان کوتاه ظاهر شد تا آخرین تجربه بازیاش خیلی دور نباشد اما میتوان زهر عسل و حضور متفاوتش در نقش فریبا را جزو آخرین حضورهای مهم او در سینما دانست. بازیگری که هیچ گاه اندازه تواناییهایش قدردیده نشد تا در سن 71 سالگی دیده از جهان فروبست. روحش شاد.
فیلم لامینور | داریوش مهرجویی | 1398
لامینور آخرین حضور فریماه فرجامی جلوی دوربین سینما است. او در فیلم کارگردانی بازی کرد که آخرین ساختهاش هم در ستایش عشق و موسیقی بود. اگرچه لامینور فیلم فرجامی نبود و او تنها در چند پلان کوتاه حضور یافته بود اما تماشای آن همه زیبایی که در لابلای خطوط روی صورت و گرد پیری خودش را نشان میدهد برای تمامی طرفداران سینما و او یک اتفاق خوشایند است.
دیدگاهها
ارسال دیدگاه